Sabon haramcin yin baburan kasuwanci a jihar Kano, wanda ake kira Achaba, ya jawo tarzoma da ruɗani a birnin, yayin da masu baburan gida ke ikirarin cewa ’yan sanda na take haƙƙinsu.
Yawancin masu baburan gida sun ce duk da cewa dokar tana shafar masu babura na kasuwanci ne kawai, aiwatar da ita ya shafi masu baburan gida ma, inda ake kama su ba bisa ka’ida ba.
Jaridar Solacebase ta rawaito cewa sake kafa wannan haramci ya biyo bayan damuwar da gwamantin jihar ta nuna game da karuwar ayyukan Achaba a wasu sassan birnin Kano da yankuna da ke kewaye.
A baya, an haramta ayyukan babura na kasuwanci saboda barazanar tsaro daga masu ta’addanci na Boko Haram da sauran laifuka tun a shekarar 2013, sannan an sake aiki da dokar a shekarar 2017 da 2020.
Kwamishinan Harkokin Cikin Gida da yada labarai Ibrahim Abdullahi Waiya, ya bayyana cewa rahotannin leken asiri sun nuna cewa wasu masu aiki da Achaba sun fara ayyukansu a wasu sassan jihar, abin da ke haifar da kalubalen tsaro da ba za a iya watsi da su ba.
Sai dai yadda ’yan sanda ke aiwatar da haramcin ya jawo koke-koke daga masu baburan gida, inda ake zargin cewa ana kama su ba bisa ka’ida ba.
A bidiyo da jami’in hulda da jama’a na ’yan sandan Kano, CSP Abdullahi Haruna Kiyawa, ya saki, an nuna dubban babura da aka kwace a ranar farko ta aiwatar da haramcin, amma mafi yawan su sun kasance masu zaman kansu, ciki har da Lifan da baburan lantarki.
Lauyan nan dan gwagwarmaya Barrister Abba Hikima ya bayyana cewa kama masu babura masu zaman kansu a wannan yanayi ba daidai bane.
Ya ce: “Idan mutum yana amfani da babur dinsa domin daukar dan uwansa ko matarsa, babu dokar da ke cewa za a kama shi. Idan aka kama shi, rashin adalci ne.”
Yayinda koke-koke suka karu, Kwamishinan Shari’a, Abdulkarim Kabiru Maude (SAN), ya gana da Kwamishinan ’Yan Sanda, Ibrahim Bakori, da manyan jami’an tsaro domin tattauna lamarin.
Maude ya tabbatar da cewa dokar Motoci da Harkokin Sauran (Regulations) ta 2013 tana shafar masu babura na kasuwanci kawai, ba masu baburan gida ba, kuma ya jaddada cewa aiwatar da haramcin dole ne ya kasance adalci, bisa doka, kuma mai girmama haƙƙin ’yan kasa.
A yanzu haka, mazauna Kano na sa ido don ganin ko wannan karin haske zai dakatar da kama masu baburan gida, yayin da rikicin ya nuna muhimmancin aiwatar da tsaro da ke girmama haƙƙin fararen hula yayin tabbatar da lafiyar jama’a.
